Türkiye’de egitimle ilgili ilk temel kanun Anayasanin 42. maddesidir. (EK-1) Bu maddede açikça belirtildigi gibi ülkemizdeki egitim ve ögretim faaliyetleri sadece devletin gözetim ve denetiminde yapilabilir. Bu amaçla kurulan Milli Egitim Bakanligi bu faaliyetleri yürütür.

Milli Egitim Bakanligi anayasadan aldigi güçle, 1739 sayili kanun yani “Milli Egitim Temel Kanunu” çerçevesinde faaliyet gösterir. (EK-2)

1739 sayili Milli Egitim Temel Kanunu na göre, iki tür egitim tanimlanmistir. örgün egitim ve yaygin egitim. Yaygin egitim kendi içinde Genel ve Mesleki-Teknik egitim olarak ikiye ayrilmistir.

Mesleki-Teknik egitim verme konusunda faaliyet gösteren kurum türlerinden bir tanesi Milli Egitim Bakanligi’na bagli Özel Ögretim Kurumlaridir. Özel ögretim kurumlari halk diliyle kurslar, 5580 sayili yasa çerçevesinde faaliyetlerini yürütürler.

Bir özel Ögretim kurumu açmak için fiziksel ve hukuki yeterlilik aranmaktadir. Bu kosullari saglayanlar SADECE basvuru yaptiklari adreste ve beyan edilen kosullar altinda, MEB tarafından yapılan denetlemeden onay almis haliyle hizmet verebilirler. Böylelikle egitim ortaminin fiziksel ve çevresel kosullari ile hukuki altyapisi ögrenciyi koruyacak sekilde belirlenmis olur.

Özel kurslarda hizmette görevlendirilecek Müdür , Ögretmen ve Usta Ögreticiler Milli Egitim Bakanligi tarafindan resmi okula yapilan bir atamaya benzer sekilde kurumun teklifi ve Valiliğin oluruyla atanmaktadirlar. Her ögretmen egitim verecegi bransta yetkili oldugunu Milli Egitim Bakanliginca belirlenmis kriterlere göre belgelendirmek suretiyle, sadece uzman oldugu konuda egitim vermek üzere atanir.

Bir özel egitim kurumu, bir egitim konusunda faaliyet gösterebilmek için o egitimin gerekli saydigi, fiziksel ve teknik donanima sahip oldugunu belgelemek ve o konuda en az bir adet kadrolu egitmen barindirmak kaydiyla egitim programi sunma hakkina sahip olur. Bu kadrolu kurali ayni zamanda personel istihdamini arttirmaktadir.

Sonuç olarak bir kurum beyan ettigi il/ilçede ki resmi adresinde MEB tarafindan faaliyete yetkilendirilir ve sadece yetkilendirildigi alanlarla, yetkilendirilen egitmelerle egitim faaliyetinde bulunabilir.

Bir Özel ögretim kurumunun bir egitim programini sunma konusunda yetkilendirilmesi, ilgili egitim programi hakkinda Talim Terbiye Kurulunun denetiminden geçmis, yani onaylanmis bir müfredat ile mümkün olmaktadir.

Tüm bu kurallara uymadan eğitim yeri açan, işleten ve bu faaliyetleri koordine edenler için Türk Ceza Kanununda gerekli hükümler yerleştirilmiştir. (EK-3)

EKLER

EK-1: ANYASANIN 42. MADDESI
Egitim ve Ögrenim Hakki ve Ödevi
Kimse, egitim ve ögrenim hakkindan yoksun birakilamaz. Ögrenim hakkinin kapsami kanunla tespit edilir ve düzenlenir. Egitim ve ögretim, Atatürk ilkeleri ve inkilaplari dogrultusunda, çagdas bilim ve egitim esaslarina göre, devletin gözetim ve denetimi altinda yapilir. Bu esaslara aykiri egitim ve ögretim yerleri açilamaz. Egitim ve ögretim hürriyeti, Anayasaya sadakat borcunu ortadan kaldirmaz.

Ilkögretim, kiz ve erkek bütün vatandaslar için zorunludur ve devlet okullarinda parasizdir. Özel ilk ve orta dereceli okullarin bagli oldugu esaslar, devlet okullari ile erisilmek istenen seviyeye uygun olarak, kanunla düzenlenir. Devlet, maddi imkanlardan yoksun basarili ögrencilerin, ögrenimlerini sürdürebilmeleri amaci ile burslar ve baska yollarla gerekli yardimlari yapar. Devlet, durumlari sebebiyle özel egitime ihtiyaci olanlari topluma yararli kilacak tedbirleri alir. Egitim ve ögretim kurumlarinda sadece egitim, ögretim, arastirma ve inceleme ile ilgili faaliyetler yürütülür. Bu faaliyetler her ne suretle olursa olsun engellenemez. Türkçeden baska hiçbir dil, egitim ve ögretim kurumlarinda Türk vatandaslarina ana dilleri olarak okutulamaz ve ögretilemez. Egitim ve ögretim kurumlarinda okutulacak yabanci diller ile yabanci dille egitim ve ögretim yapan okullarin tabi olacagi esaslar kanunla düzenlenir. Milletlerarasi sözlesme hükümleri saklidir.

EK-2 1739 SAYILI MILLÎ EGITIM TEMEL KANUN
I – Kapsam, amaç ve görevler:
Madde 40 – Yaygin egitimin özel amaci, milli egitimin genel amaçlarina ve temel ilkelerine uygun olarak, örgün egitim sistemine hiç girmemis yahut, herhangi bir kademesinde bulunan veya bu kademeden çikmis vatandaslara, örgün egitimin yaninda veya disinda,
1. Okuma - yazma ögretmek, eksik egitimlerini tamamlamalari için sürekli egitim imkanlari hazirlamak,
2. Çagimizin bilimsel, teknolojik, iktisadi, sosyal ve kültürel gelismelerine uymalarini saglayici egitim imkanlari hazirlamak,
3. Milli kültür degerlerimizi koruyucu, gelistirici, tanitici, benimsetici nitelikte egitim yapmak,
4. Toplu yasama, dayanisma, yardimlasma, birlikte çalisma ve örgütlenme anlayis ve aliskanliklari kazandirmak,
5. Iktisadi gücün arttirilmasi için gerekli beslenme ve saglikli yasama sekil ve usullerini benimsetmek,
6. Bos zamanlari iyi bir sekilde degerlendirme ve kullanma aliskanliklari kazandirmak,
7. Kisa süreli ve kademeli egitim uygulayarak ekonomimizin gelismesi dogrultusunda ve istihdam politikasina uygun meslekleri edinmelerini saglayici imkanlar hazirlamak,
8. Çesitli mesleklerde çalismakta olanlarin hizmet içinde ve mesleklerinde gelismeleri için gerekli bilgi ve becerileri kazandirmaktir.
II – Kurulus:
Madde 41 – Yaygin egitim, örgün egitim ile birbirini tamamlayacak, gereginde ayni vasiflari kazandirabilecek ve birbirinin her türlü imkanlarindan yararlanacak biçimde bir bütünlük içinde düzenlenir.
Yaygin egitim, genel ve mesleki - teknik olmak üzere iki temel bölümden meydana gelir. Bu bölümler birbirini destekleyici biçimde hazirlanir.
——————————
(1) Bu fikradaki ögrenim harç ve ücretlerine iliskin düzenlemenin yönetmelikle yapilmasini öngören kural Anayasa Mahkemesinin 26/3/1974 tarih ve E.1973/32, K. 1974/11 sayili Karari ile iptal edilmistir.
III – Koordinasyon:
Madde 42 – Genel, mesleki ve teknik yaygin egitim alaninda görev alan resmi, özel ve gönüllü kuruluslarin çalismalari arasindaki koordinasyon Milli Egitim Bakanliginca saglanir.
Genel yaygin egitim programlarinin düzenlenis sekli yönetmelikle tespit edilir.
Mesleki ve teknik yaygin egitim faaliyetlerini yürüten Bakanliklar ile özerk egitim kurumlari ve resmi ve özel isletmeler arasinda Milli Egitim Bakanliginca saglanacak koordinasyon ve isbirliginin esaslari kanunla düzenlenir.

EK-3 TÜRK CEZA KANUNU 263NCÜ MADDESI
Kanuna aykiri egitim kurumu açmak ve işletmek
MADDE 263. - (1) Kanuna aykiri olarak egitim kurumu açanlara, bunlari çalistiranlara ve bu kurumlarda kanuna aykiri olarak açildigini bildigi halde ögretmenlik yapanlara, alti aydan üç yila kadar hapis cezasi verilir.
(2) Yukaridaki fikrada gösterilen yerlerin kapatilmasina da karar verilir.